Dr Magdalena Łuniewska z grantem NCN – OPUS 30

16 06 2026

Z dumą informujemy, że dr Magdalena Łuniewska znalazła się w prestiżowym gronie beneficjentów konkursu NCN – OPUS 30!

O projekcie:
Międzyjęzykowe wzorce rozwoju słownictwa dzieci jedno- i dwujęzycznych: analiza porównawcza dużych zbiorów danych z wykorzystaniem Międzyjęzykowych Zadań Słownikowych (CLT)

W ramach projektu dr Magdalena Łuniewska będzie badała, czy narzędzia do oceny słownictwa dzieci tworzone według wspólnych zasad w różnych językach rzeczywiście pozwalają na rzetelne porównywanie wyników między językami. Projekt koncentruje się na Międzyjęzykowych Zadaniach Słownikowych (Cross-Linguistic Lexical Tasks, CLT; https://multilada.pl/pl/projekty/clt/), czyli zestawie obrazkowych testów słownictwa dla dzieci, dostępnych obecnie w ponad 40 językach i szeroko wykorzystywanych w badaniach nad rozwojem językowym dzieci jedno- i dwujęzycznych.

Choć wersje CLT powstają według ujednoliconych zasad, dotychczas nie przeprowadzono dużego, systematycznego badania sprawdzającego, czy poszczególne wersje językowe mają porównywalne właściwości psychometryczne. Ma to kluczowe znaczenie zarówno dla badań naukowych, jak i dla praktyki diagnostycznej: różnice w wynikach dzieci mogą bowiem wynikać z rzeczywistych różnic w rozwoju słownictwa, ale mogą też być efektem tego, że jedna wersja językowa testu jest nieco łatwiejsza lub trudniejsza od innej.

Projekt będzie opierał się na analizie istniejących danych zebranych w wielu krajach i językach. Dr Łuniewska wraz z zespołem zintegruje duże zbiory danych pochodzące z badań nad dziećmi jedno- i dwujęzycznymi, a następnie sprawdzi, czy trudność zadań CLT jest porównywalna między językami oraz jak cechy słów — takie jak wiek przyswajania, częstość użycia czy wyobrażalność — wpływają na ich znajomość przez dzieci.

Istotnym celem projektu jest także opracowanie nowego podejścia do norm dla dzieci dwujęzycznych. Zamiast tworzyć osobne normy dla każdej pary języków, projekt będzie testował modele regresyjne uwzględniające wiek dziecka, jego kontakt z każdym językiem oraz podobieństwo między językami. Takie rozwiązanie może w przyszłości pomóc w bardziej sprawiedliwej i trafnej ocenie słownictwa dzieci dwujęzycznych, które rozwijają się w bardzo zróżnicowanych środowiskach językowych.

Projekt ma charakter międzynarodowy i opiera się na współpracy z badaczkami i badaczami z wielu krajów, m.in. Czech, Estonii, Niemiec, Niderlandów, Kanady, Norwegii, Szwecji, Słowacji i Turcji. Jednym z celów projektu jest udostępnienie wyników, dokumentacji i zasobów w otwartym dostępie zgodnie z zasadami otwartej nauki.

Wyniki projektu pozwolą lepiej zrozumieć, które aspekty rozwoju słownictwa są wspólne dla dzieci uczących się różnych języków, a które zależą od specyfiki konkretnego języka. Projekt może również przyczynić się do podniesienia standardów oceny językowej dzieci dwujęzycznych i ograniczenia ryzyka błędnej interpretacji ich wyników w badaniach oraz diagnozie psychologicznej i logopedycznej.

dr Magdalena Łuniewska – bio