dr Robert Mirski z grantem NCN SONATINA 10

06 08 2026

Z dumą informujemy, że dr Robert Mirski znalazł się w prestiżowym gronie beneficjentów konkursu NCN – SONATINA 10! Dr Mirski będzie realizował grant na naszym Wydziale.

O projekcie:

„Emocja jako akt społeczny: Ontogeneza sprawczości emocjonalnej w normatywnie regulowanej interakcji społecznej”

Emocje często postrzega się jako prywatne, wewnętrzne przeżycia, które po prostu ujawniają się w mimice
albo w zachowaniu. W codziennym życiu emocje pełnią jednak znacznie bardziej złożoną rolę. Uśmiech
może zachęcać innych do wspólnego działania, złość może sygnalizować, że coś jest nie tak, a protest może
pomagać przywrócić porządek wtedy, gdy ktoś łamie wspólne zasady. Żeby emocje mogły działać w ten
sposób, dzieci muszą nauczyć się nie tylko tego, czym są emocje, ale też jak ekspresje emocjonalne
funkcjonują w relacjach z innymi ludźmi. Właśnie temu poświęcony jest ten projekt.

Projekt dotyczy sprawczości emocjonalnej, rozumianej jako zdolność do posługiwania się emocjami jako
znaczącymi działaniami społecznymi. Zamiast ujmować emocje wyłącznie jako stany wewnętrzne albo
sygnały, projekt bada, w jaki sposób dzieci stopniowo uczą się uczestniczyć w praktykach społecznych, w
których emocje stają się rozpoznawalnymi i odpowiednimi sposobami działania. Dzieje się to w zwykłych,
codziennych sytuacjach: gdy ktoś pociesza dziecko albo samo dziecko pociesza kogoś innego, gdy reaguje
na pochwałę lub dezaprobatę, albo gdy protestuje, bo ktoś nie przestrzega zasad wspólnej zabawy.

Badania opierają się na podejściu w kognitywistyce zwanym interaktywizmem, które ujmuje umysł i
zachowanie w kategoriach aktywnego zaangażowania w świat. Aby wyjaśnić rozwój tych zdolności, projekt
łączy interaktywizm z teorią wymiany pozycji (position exchange theory). Zgodnie z tą teorią dzieci uczą
się kompetencji społecznych dzięki temu, że wielokrotnie uczestniczą w podobnych interakcjach, ale za
każdym razem z innej roli. Dziecko może czasem być tym, które płacze, a czasem tym, które pociesza;
czasem tym, które protestuje, a czasem tym, którego zachowanie spotyka się z korektą. Dzięki
doświadczaniu obu stron takich sytuacji dzieci stopniowo uczą się, co emocje znaczą w życiu społecznym i
jak można się nimi posługiwać.

Projekt pokaże również, jak ta perspektywa zmienia sposób interpretowania istniejących badań z zakresu
psychologii rozwojowej. Skupi się przede wszystkim na trzech obszarach: na tym, jak dzieci uczą się
rozumieć emocje, jak uczą się z emocjonalnych reakcji innych osób oraz jak protestują, gdy naruszane są
wspólne zasady. Główna teza projektu jest taka, że wszystkie te zdolności opierają się na jeszcze bardziej
podstawowym osiągnięciu rozwojowym: na wejściu we wspólny świat społeczny, w którym ekspresje
emocjonalne są już traktowane jako sensowne działania.

Celem projektu jest połączenie i nowa interpretacja istniejących ustaleń z psychologii rozwojowej i badań
nad emocjami po to, by stworzyć nowe ramy teoretyczne. Oczekiwanym rezultatem będzie pełniejsze
wyjaśnienie tego, w jaki sposób zdolności emocjonalne wyłaniają się w toku interakcji społecznych oraz jak
dzieci uczą się korzystać z emocji jako części życia w rodzinie, w szkole i w grupach rówieśniczych. W
dłuższej perspektywie projekt może też przyczynić się do rozwoju badań nad uczeniem się społecznym,
rozwojem emocjonalnym i edukacją.