Zapraszamy na konferencję “Po pierwsze człowiek! Mosty zamiast murów.”
19 września 2019

Wydział Psychologii UW objął patronat nad projektem związanym z jubileuszem 10-lecia istnienia Izby Coachingu, który rozpocznie się z dniem 17.09.2019, a zakończy 25.10.2019 r. Projekt ten składać się będzie z konferencji głównej, która odbędzie się w Warszawie dnia 21.09.2019 pod hasłem “Po pierwsze człowiek! Mosty zamiast murów” oraz wielu wydarzeń organizowanych w całej Polsce w ramach obchodów, na które serdecznie zapraszamy.

Celami jakie, przyświecają Projektowi są:

  • wzmocnienie dialogu i współdziałania pomiędzy osobami organizacjami skupionymi
    wokół rozwoju i wsparcia
  • stworzenie platformy wymiany poglądów, wiedzy i doświadczeń w obszarze profesjonalnego wsparcia osób, zespołów i przedsiębiorstw
  • popularyzacja profesjonalnego coachingu, jako wartościowej formy wsparcia rozwoju osób, procesów zmiany w organizacjach i podnoszenia efektywności działań zespołowych

Całość wydarzeń będzie skoncentrowana wokół trzech kluczowych wartości Izby Coachingu:

  • standardów
  • etyki
  • jakości

Więcej informacji:
http://konferencja.izbacoachingu.com/


Festiwal Nauki na Wydziale Psychologii UW
10 września 2019

 

Zapraszamy na wydarzenia organizowane przez Wydział Psychologii UW w ramach Festiwalu Nauki! Wiedza psychologiczna może zostać wykorzystana we wszystkich dziedzinach życia i dlatego przygotowaliśmy dla Państwa 9 otwartych spotkań o zróżnicowanej tematyce – mamy nadzieję, że każdy znajdzie coś dla siebie.

Wstęp wolny.

O udziale w warsztatach decyduje kolejność przybycia.

 

Wszystkie spotkania odbędą się w budynku Wydziału Psychologii UW, Stawki 5/7 w Warszawie.

Wydarzenie na facebooku >>

Więcej na temat Festiwalu Nauki >>

 

PROGRAM SPOTKAŃ (kliknij na tytuł, aby dowiedzieć się więcej)

 

21 września 2019 r. (sobota)

 

(NEURO)NAUKA O MIŁOŚCI. CZYLI CO SIĘ Z NAMI DZIEJE KIEDY KOCHAMY? (wykład)
 

  • prowadząca: dr Olga Kamińska
  • godzina: 12:00 – 13:00
  • miejsce: aula, parter

W czasie wykładu przedstawię miłość z perspektywy psychofizjologicznej. Odpowiem na pytanie co się z nami dzieje na poziomie neuronalnym oraz fizjologicznym gdy się zakochujemy, kochamy, oraz gdy spędzamy z naszym partnerem/partnerką wiele lat. Oprócz mózgu spojrzymy również na nasze ciało, czyli na funkcjonowaniu obwodowego układu nerwowego. Zobaczymy czym charakteryzują się udane związki w odniesieniu do takich wskaźników jak rytm serca i poziom hormonów. Opowiem o tym, co badania mówią na temat skutecznego wiązania się w pary oraz utrzymania związku w dobrej kondycji. Zastanowimy się czy naszą fizjologię da się okiełznać oraz kto jest bardziej emocjonalny, a kto mniej logiczny w czasie kłótni – mężczyźni, czy kobiety? 

„GOOD TIMES, BAD TIMES” – O POSTRZEGANIU CZASU W BIEGANIU AMATORSKIM I REKREACYJNYM (warsztat)
 

  • prowadząca: mgr Dominika Pruszczak
  • godzina: 13:00 – 14:00 oraz 14:00 – 15:00
  • miejsce: sala 93, III piętro
  • o udziale w warsztacie decyduje kolejność przybycia

Prawie cała Polska biega. Podczas treningów i zawodów można zobaczyć wielu biegaczy wpatrujących się jak zaczarowani w zegarki biegowe czy w telefony z aplikacjami treningowymi. Angażując się coraz bardziej w bieganie z coraz większym zapałem odmierzają sekundy i minuty, porównują czasy poszczególnych kilometrów, analizują międzyczasy, obliczają czasy netto i brutto. Jak widać temat czasu w sporcie jest ważny. Ale warto pamiętać, że czas to nie tylko ten „obiektywny”, wyznaczany przez stopery, lecz też ten „subiektywny”, czyli nasza ocena i nastawienie wobec czasu. Mimo, że to ten pierwszy mówi o wygranej czy przegranej, rekordzie życiowym lub o naszych postępach w danej dyscyplinie, okazuje się, że to czas „subiektywny” bywa częstokroć ważniejszy. To od niego zależy m.in. jakie aktywności będziemy podejmować, jak będziemy sobie radzić z porażkami oraz jakie cele będziemy sobie wyznaczać. Także od tego jak postrzegamy czas i jakie przyjmujemy perspektywy czasowe będą zależeć nasze „twarde” wyniki biegowe. W czasie warsztatów przedstawię najważniejsze badania i teorie dotyczące postrzegania czasu w sporcie, ale przede wszystkim będziemy koncentrować się na wzmacnianiu wspierającego nas czasu „subiektywnego”. Poznamy czym są perspektywy czasowe i jak mogą one wpływać na nasze życie oraz jak można je tak „trenować”, by osiągać jak najlepsze czasy „obiektywne”. Zapraszamy nie tylko biegaczy!

 

24 września 2019 r. (wtorek)

 

OBSESJA DOSKONAŁOŚCI- CZY WARTO BYĆ PERFEKCJONISTĄ W SPORCIE, MUZYCE ORAZ INNYCH SFERACH ŻYCIA? (warsztat)
 

  • prowadzący: mgr Wojciech Waleriańczyk
  • godzina: 16:00 – 17:00 oraz 17:00 – 18:00
  • miejsce: sala 98, III piętro
  • o udziale w warsztacie decyduje kolejność przybycia

Pewien poziom perfekcjonizmu uważa się za warunek niezbędny do osiągnięcia sukcesu w sporcie, muzyce i wielu innych sferach życia. Z drugiej strony, perfekcjonizm kojarzy się nie tylko z pozytywną siłą napędzającą do działania – może również utrudniać funkcjonowanie i, paradoksalnie, obniżać wyniki. Podczas warsztatów, zainspirowani przykładami ze świata filmu, muzyki i sportu, będziemy dyskutować o możliwych sposobach na optymalnie wykorzystanie perfekcjonistycznych dążeń do osiągania swoich celów. Wspólnie poszukamy też rozwiązań ograniczających perfekcjonistyczne obawy i wątpliwości. A wypełniając odpowiednie kwestionariusze, będziemy mogli zobaczyć, która z form perfekcjonizmu dominuje obecnie w naszym życiu.

 

28 września 2019 r. (sobota)

 

JAK MOŻEMY WYKORZYSTAĆ SWOJĄ NIERACJONALNOŚĆ? RZECZ O TEORII SZTURCHNIĘCIA (NUDGE) (wykład)
 

  • prowadzący: dr hab. Marcin Rzeszutek
  • godzina: 10:00 – 11:30
  • miejsce: sala 94, III piętro

Jedną z najważniejszych zmian, jakie zaszły w ekonomii na przełomie XX i XXI wieku był wzrost znaczenia psychologii, co przyczyniło się do narodzin ekonomii behawioralnej. Przedstawiciele ekonomii behawioralnej, posiłkując się intensywnie dorobkiem psychologii, starają się wyjaśnić nieracjonalne zachowania ludzi w różnych sferach życia oraz pomóc im podejmować bardziej optymalne decyzje dla nich samych, a tym samym również dla całego społeczeństwa. W szczególności, na wykładzie tym słuchacze dowiedzą się o najnowszej teorii z obszaru ekonomii behawioralnej, tj. tzw. teorii szturchnięcia (ang. nudge) autorstwa Richarda Thalera, noblisty z ekonomii z 2017 r. Nudge to lekkie szturchnięcie, impuls służący nakierowaniu jednostki w taki sposób, by nie nakazując oraz nie zakazując jej niczego sprawić, by zachowywała się bardziej racjonalnie i tym samym podejmowała lepsze dla siebie i innych ludzi decyzje. Reasumując, słuchacze będą mieli okazję dowiedzieć się nie tylko o najczęstszych przejawach nieracjonalnego zachowania człowieka, ale też posiądą wiedzę o tym, jak będąc świadomym ograniczeń swojej racjonalności, wykorzystać ten fakt do lepszego podejmowania decyzji w życiu codziennym.

JAK ROZMAWIAĆ Z DZIEĆMI O PIENIĄDZACH? (wykład)
 

  • prowadząca: dr Agata Trzcińska
  • godzina: 11:30 – 12:30
  • miejsce: sala 98, III piętro

Umiejętność rozsądnego gospodarowania pieniędzmi niejednokrotnie stanowi wyzwanie dla osób dorosłych, a wiedza ekonomiczna staje się niezbędnym elementem życia. Warto zastanowić się jaką wiedzę o świecie ekonomii posiadają nasze dzieci, czy wystarczającą, by odnaleźć się w codzienności współczesnego konsumenta? Nasze pociechy wyrastają w kulturze konsumpcjonizmu, w której to, kim się jest zależy coraz bardziej od tego, co się ma. Dodatkowo, reklamy skierowane do najmłodszych i zabiegi sklepów odpowiednio przystosowane do danej grupy wiekowej, przyczyniają się do myślenia: „muszę to mieć”, niezależnie, czy jest mi to rzeczywiście potrzebne, czy nie. Proponowany wykład będzie miał na celu przedstawienie rozwoju wiedzy ekonomicznej polskich dzieci wraz z wiekiem, roli edukacji/socjalizacji ekonomicznej, sposobów uczenia najmłodszych o wartości pieniądza, podstaw ekonomii, oszczędzania i świadomej konsumpcji. Ponadto, podczas spotkania zastanowimy się wspólnie z uczestnikami, kiedy i czy warto poruszyć temat pieniędzy z naszymi dziećmi, jaką wiedzę finansową powinno posiadać dziecko w danym wieku oraz jak nauczyć dziecko oszczędzania.

KTO MOŻE MIEĆ MÓZG MATEMATYCZNY? (wykład)
 

  • prowadzący: dr hab. Maciej Haman, prof. ucz.
  • godzina: 12:30 – 13:30
  • miejsce: sala 94, III piętro

O niektórych ludziach mówimy: „O! To prawdziwy mózg matematyczny!” Czy „mózg matematyczny” to właściwość tylko niektórych wybrańców losu? Współczesne badania psychologiczne, jak i neuroobrazowe, prowadzone na ludziach i zwierzętach pokazują, że „mózg matematyczny” zaczął się kształtować we wczesnej ewolucji kręgowców, a jednocześnie u ludzi wykazuje zaskakującą ciągłość między przybliżonym spostrzeganiem liczebności zbiorów a symboliczną, zaawansowaną matematyką. Jednocześnie jednak wykształcenie przez człowieka językowych i kulturowych technik liczenia i zapisu liczb wprowadza zmiany w funkcjonowaniu „mózgu matematycznego” i dodaje do niego nowe struktury. Przedstawiając działanie mózgu matematycznego, omówimy podstawowe systemy przetwarzania informacji o liczbie, wspólne dla ludzi i zwierząt, ich mózgowe podstawy oraz jak uczenie się językowych systemów liczenia, a później zapisu liczb w postaci cyfr i innych symboli, zmienia funkcjonowanie mózgowych mechanizmów przetwarzania liczb. Będzie mowa o „neuronach liczbowych”, związkach umysłowych reprezentacji liczby i przestrzeni, o tym, jak spostrzegają i różnicują liczby ryby, kurczaki, szympansy, noworodki, niemowlęta i profesjonalni matematycy, a jak, i dlaczego z liczbami nie mogą sobie poradzić niektóre mózgi skądinąd inteligentnych ludzi.

 

29 września 2019 r. (niedziela)

 

BORN GAY? CO WIADOMO NA TEMAT BIOLOGICZNYCH PODSTAW ORIENTACJI SEKSUALNEJ (wykład)
 

  • prowadzący: dr hab. Wojciech Dragan 
  • godzina: 11:00 – 12:00
  • miejsce: aula, parter

Charakter czynników kształtujących orientację seksualną jest przedmiotem wielu kontrowersji w dyskursie publicznym. Wiele z tych dyskusji toczy się w oderwaniu od aktualnego stanu wiedzy na ten temat. Tymczasem, w ciągu ostatnich trzydziestu lat zebrano liczne dowody na rzecz biologicznego charakteru różnic w zakresie orientacji. W trakcie wystąpienia opiszę trzy dominujące kierunki badań dotyczących tej problematyki – analizy podstaw genetycznych, hipotezę prenatalnego wpływu androgenów oraz efekt starszych braci i towarzyszącą mu hipotezę immunizacji. Pokażę, co już wiadomo, a co jeszcze wymaga dalszych analiz (przykładowo – nadal niewiele wiadomo na temat konkretnych genów związanych z orientacją seksualną). Wystąpienie będzie także okazją do przedstawienia Projektu Orientacja – pierwszego polskiego badania dotyczącego biologicznych podstaw orientacji seksualnej u mężczyzn. Projekt ma na celu między innymi pogłębienie wiedzy na temat zmienności genetycznej związanej z orientacją oraz ewentualnych różnic pomiędzy gejami i mężczyznami heteroseksualnymi w zakresie struktury i funkcji mózgu.

EPIDEMIA MOWY NIENAWIŚCI. JAK HEJT NAS ZMIENIA I CZY MOŻEMY TEMU PRZECIWDZIAŁAĆ? (wykład)
 

  • prowadzący: dr hab. Michał Bilewicz, prof. ucz.
  • godzina: 12:00 – 13:00
  • miejsce: aula, parter

Internet jest w coraz większym stopniu przesycony nienawistnym językiem. Hejtują politycy, celebryci, nienawiść sączy się z mediów prywatnych i publicznych. Jak środowisko to zmienia użytkowników internetu, a w szczególności mediów społecznościowych? Jak wpływa to na ofiary mowy nienawiści? I w końcu: czy są jakieś sposoby by przeciwdziałać tym zjawiskom? Psychologia społeczna dostarcza tu wielu odpowiedzi, o których będzie mowa w trakcie wystąpienia.

NIECH CZAS BĘDZIE Z TOBĄ! POZYTYWNA PSYCHOLOGIA CZASU I JEJ ZNACZENIE W NAUCE, BIZNESIE I ZWIĄZKACH (wykład)
  • prowadzący: dr hab. Maciej Stolarski, prof. ucz.
  • godzina: 13:00 – 14:00
  • miejsce: aula, parter

Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość to trzy tzw. horyzonty czasowe. Współistnieją w naszym umyśle, a sposób w jaki je postrzegamy i częstotliwość, z jaką koncentrujemy uwagę na każdym z nich w przemożny sposób wpływa na nasze myśli, emocje i motywacje. Podczas wykładu, w oparciu o najważniejsze wyniki badań psychologii temporalnej, przyjrzymy się temu, jak przyjmowanie poszczególnych perspektyw czasowych może wpływać na nasze życie. Zastanowimy się również, jak uczynić z naszej niezwykłej zdolności do mentalnego podróżowania w czasie atut, który pozwoli nam bardziej cieszyć się życiem i umożliwi osiąganie sukcesów w różnych jego obszarach.

 


IX miedzynarodowa konferencja Aspects of neuroscience
28 sierpnia 2019

 

Aspects of neuroscience jest coroczną konferencją naukową organizowaną na Uniwersytecie Warszawskim przez studentki i studentów związanych ze Studenckim Kołem Naukowym Neurobiologii UW.

Wydarzenie łączący ze sobą sympatyków neuronauki z różnych obszarów. Są wśród nas studenci i naukowcy nauk przyrodniczych, ale i humanistycznych, co podkreśla jak bardzo interdyscyplinarny charakter ma nasza inicjatywa.

IX Konferencja Aspects of neuroscience , która odbędzie się 22-24 listopada 2019 będzie największym w tym roku wydarzeniem w Polsce, związanym z neuronauką. Konferencja skupia przedstawicieli świata nauki: studentów, doktorantów, naukowców oraz gości honorowych z całej Europy, którzy wygłoszą specjalne wykłady dla uczestników.

W tym roku mamy przyjemność gościć naukowców z tak prestiżowych uczelni jak Imperial College London czy University of Lisbon, reprezentujących takie dziedziny nauki jak psychiatria, neurofizjologia czy psychologia.  Konferencja zgodnie z tradycją została podzielona na cztery bloki tematyczne: Neurobiology, Clinical, Cognitive oraz Computional.

Celem konferencji jest popularyzacja Neuronauki, integracja polskich studentów i naukowców z różnych dziedzin. Poszerzanie horyzontów oraz kompetencji młodych ludzi zainteresowanych neuronauką, umożliwiając im zdobycie wiedzy nie tylko teoretycznej, ale i praktycznej, a przede wszystkim nawiązanie nowych kontaktów.

Prócz wysłuchania wykładów naszych gości honorowych oraz wzięcia udziału w warsztatach, na naszym wydarzeniu studenci mają okazje przedstawić wyniki swoich badań szerszemu gronu odbiorców w trakcie sesji plakatowej, w trakcie której Rada Naukowa wybierze najbardziej interesujące prace, które zostaną nagrodzone. Naszym zdaniem ma to kluczowy charakter, jeżeli chodzi o rozwój młodych ludzi zajmujących się nauką. Aktywny student to idealny kandydat do współpracy naukowej dla wielu gości naszej konferencji oraz członków Rady Naukowej.

Oficjalna strona konferencji >>


Brainstorm 4.0 – Konferencja Naukowa
19 sierpnia 2019

Studenckie Koło Naukowe Neuropsychologii i Psychofizjologii Uniwersytetu Warszawskiego ma przyjemność zaprosić na czwartą edycję ogólnopolskiej konferencji BRAINSTORM. Naszym niezmiennym celem jest propagowanie wiedzy z zakresu szeroko pojętej neuronauki –  dziedziny rozwijającej się niezwykle dynamicznie. W trakcie konferencji zostaną zaprezentowane najnowsze wyniki badań wybitnych specjalistów, jak i osób rozpoczynających karierę naukową.

Poniżej przedstawiamy listę Ekspertów, którzy wystąpią na konferencji:

  • dr Kamila Jankowiak-Siuda (Uniwersytet SWPS Warszawa)
  • Włodzisław Duch (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
  • dr Agnieszka Dębska (Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN)
  • dr hab. Jarosław Michałowski, prof. Uniwersytetu SWPS
  • dr hab. Piotr Suffczyński (Uniwersytet Warszawski)

Konferencja odbędzie się 26 października 2019 na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego przy ul. Pasteura 5 w auli 0.06.

Zachęcamy szczególnie studentów i doktorantów do prezentacji własnych badań (prac rocznych empirycznych/magisterskich). Przewidywany czas każdej prezentacji to 10-15 minut. Aby wziąć czynny udział w konferencji, należy przesłać abstrakt wystąpienia (w rejestracji). Informacja o zaakceptowaniu wystąpienia zostanie wysłana mailem.

Link do rejestracji dla uczestników biernych i czynnych:

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdW79DgeXE-x-vegDz79aep8SGrPBuODEvFSklOivsyMYozZw/viewform?fbclid=IwAR21XgVqjlxYTqVybKp77RfczlEmnOCxA8ZTLkYQMxZpzFM3zeLKgNs23To

Terminarz rejestracji:

  • uczestnicy czynni – do 31 sierpnia
  • uczestnicy bierni – do 30 września

Opłata konferencyjna* :
– dla uczestników czynnych: 70 zł
– dla uczestników biernych: 20 zł

* Opłata zawiera: materiały konferencyjne, przerwy kawowe, obiad.
Dane do przelewu zostaną podane w mailu.

 

Zachęcamy do śledzenia aktualności wydarzenia na Facebooku.

Kontakt:
konferencjabrainstorm@gmail.com


Konferencja: Between narcissism and entitlement: Self-enhancement in a cross-cultural perspective II
01 lipca 2019

Zapraszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej pt. Between narcissism and entitlement: Self-enhancement in a cross-cultural perspective II, która odbędzie się w dniach 14-16 maja 2020 roku w Warszawie. Konferencję współorganizują Instytut Psychologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. W składzie komitetu naukowego konferencji zasiadają m.in. prof. Dominika Maison i prof. ucz. Marcin Zajenkowski. 

Tematyka konferencji bezpośrednio odnosi się do motywu umacniania siebie (self-enhancement) oraz zagadnień z nim powiązanych (tj. narcyzm, roszczeniowość, ciemna triada osobowości, ale także będący w opozycji motyw wyciszenia ego) w perspektywie kulturowej oraz międzykulturowej. Program wydarzenia będzie wzbogacony o wykłady najwybitniejszych specjalistów w ww. dziedzinach, tj.:
  • Hidefumi Hitokoto | Fukuoka University, Japonia
  • Joshua D. Miller | Georgia University, USA
  • Delroy L. Paulhus | University of British Columbia, Kanada
  • Matthias Ziegler | Humboldt University of Berlin, Niemcy
Odbędzie się również warsztat związany z metodologią badań w psychologii ewolucyjnej, który poprowadzi:
  • Peter Jonason| Western Sydney University, Australia
Zachęcamy do nadsyłania zgłoszeń w języku angielskim najpóźniej do 28 lutego 2020 roku. Więcej informacji oraz formularz rejestracyjny znajdują się na stronie internetowej konferencji pod adresem: www.selfenhancement2020.weebly.com.
 
Oficjalny komunikat organizatora – pobierz 
 


Wydział Psychologii UW na Pikniku Naukowym 2019 – wyniki badań
03 czerwca 2019

Pokazy Wydziału Psychologii UW na Pikniku Naukowym 2019

WYNIKI

dr Aleksandra Świderska, dr Karolina Hansen, Dominik Puchała

 

WprowadzenieBadanie nr 1 -  Czy roboty mają umysł?Wyniki badania nr 1Badanie nr 2 - Czy maszynę można skrzywdzić?Wyniki badania nr 2Spis literatury

Ludzie mają naturalną skłonność do przypisywania ludzkich cech najróżniejszym bytom nieludzkim i nieożywionym. Zjawisko to nazywamy antropomorfizmem. Antropomorfizm pozwala na lepsze zrozumienie obserwowanych zachowań tych bytów, przewidywanie tego, co mogą one zrobić w przyszłości i kontrolowanie ich w razie potrzeby. To z kolei umożliwia nam efektywne interakcje z otaczającym światem.

To, co najbardziej odróżnia ludzi od innych bytów, to ludzki umysł. Badania psychologiczne pokazały, że postrzegamy go na dwóch niezależnych wymiarach – zdolności do odczuwania (np. emocji) i zdolności do myślenia (np. planowania, rozumienia innych). Na co dzień z łatwością odnosimy się do innych bytów właśnie przez pryzmat przypisywanych im ludzkich emocji, intencji i cech umysłowych. Na przykład mówimy, że nasz pies tęsknił, gdy wyjechaliśmy, roślinka była zadowolona, że ją podlaliśmy, a komputer robił nam na złość i ciągle się zawieszał.

Od dawna ludzie używają różnego rodzaju narzędzi i maszyn, ale stosunkowo nowe byty, które wkraczają w nasze codzienne życie, to roboty. Niektóre roboty są zaprojektowane tak, aby ułatwić ich antropomorfizowanie. Mają zatem twarz podobną do ludzkiej oraz prawie ludzką budowę ciała. Takie roboty mogą być wykorzystywane do wielu zadań, na przykład w edukacji. Istnieją też prototypy robotów, które na pierwszy rzut oka trudno odróżnić od żywego człowieka.

Jeśli roboty są projektowane tak, by były podobne do ludzi, to czy przypisujemy im umysł? By to sprawdzić, przeprowadziliśmy krótkie badanie psychologiczne. Uczestniczkom i 2 uczestnikom Pikniku pokazaliśmy na ekranach komputerów kolejno cztery zdjęcia. Przedstawiały one twarze czterech robotów:

  • twarz Robota 1 wyglądała jak ludzka twarz, wygenerowana komputerowo (np. przez program do tworzenia animacji),
  • twarz Robota 2 przypominała ludzką w tym, że była pokryta ludzką skórą, ale sam charakter twarzy był nieco bardziej „robotyczny” (np. widać było łączenia różnych elementów twarzy),
  • twarz Robota 3 była zbliżona do drugiej, ale zamiast powłoki skórnej widać było „robotyczny”, sztuczny materiał,
  • twarz Robota 4 była plastikowa i przez to najbardziej „robotyczna”.

Zdjęcia te były używane wcześniej w pracy naukowej. Włączenie ich jako elementu pokazu piknikowego pozwoliło nam sprawdzić, jak postrzegają je osoby z populacji ogólnej, w różnym wieku i z różnorodnym nastawieniem do możliwej obecności zaawansowanych
robotów w naszym życiu codziennym. Pod każdym zdjęciem umieściliśmy trzy zestawy pytań (zobacz też spis literatury na ostatniej
stronie raportu):

  1. Najpierw poprosiliśmy o ocenę, w jakim stopniu roboty wyglądają jak zdolne do myślenia i odczuwania, czyli czy mają swój własny umysł. W ten sposób mierzyliśmy wspomnianą na początku antropomorfizację. Miara antropomorfizacji składała się z pięciu pozycji, zaczerpniętych z artykułu naukowego, przetłumaczonych na język polski i nieco uproszczonych i dostosowanych do potrzeb pokazu piknikowego. Uczestniczki i uczestnicy wskazywali, czy według nich roboty mają uczucia, myślą o otaczającym ich świecie, mogą same decydować, co zrobią i to zaplanować, oraz czy wiedzą, że są sobą (robotem).
  2. Następnie spytaliśmy, czy roboty mają wartość moralną, czyli wartość samą w sobie (tylko dlatego, że istnieją). W psychologii taki proces można mierzyć na kilka sposobów, a my wybraliśmy ten, w którym uczestniczki i uczestnicy zaznaczali, czy robot zasługuje na to, by chronić go przed krzywdą i czy należałoby martwić się o niego, gdy już dzieje mu się krzywda.
  3. Na koniec sprawdziliśmy, czy wygląd robotów budzi jakiekolwiek negatywne uczucia, na przykład zdenerwowanie czy strach. Badania psychologiczne sugerują, że z reguły preferujemy roboty, które wyglądem przypominają ludzi, gdyż wtedy nasze interakcje z nimi są łatwiejsze i bardziej intuicyjne – automatycznie podchodzimy do takich robotów prawie tak, jak do innych ludzi. Jednak inne
    3 badania pokazują, że gdy robot jest zbyt podobny do człowieka, gdy nie jesteśmy pewni, czy mamy do czynienia z robotem, czy z człowiekiem, to taka sytuacja wywołuje w nas negatywne uczucia. Ponieważ twarze użyte w badaniu były bardzo ludzkie, zapytaliśmy, czy może są dla niektórych nieprzyjemne.

W pokazie wzięło udział 291 osób, w tym 140 kobiet i 144 mężczyzn (4 osoby określiły swoją płeć jako inną, a 3 osoby nie udzieliły odpowiedzi). Osoby te były w wieku od 6 do 81 lat (średnia wieku wyniosła 25 lat). 

Antropomorfizacja
W pierwszej kolejności sprawdziliśmy, czy użyta skala sprawdziła się w roli narzędzia do pomiaru antropomorfizacji. Okazało się, że tak! Dlatego do przeprowadzenia dalszych analiz mogliśmy obrać strategię stosowaną w typowych badaniach psychologicznych, czyli
uśrednienie odpowiedzi na pięć pytań, z których składała się nasza skala i otrzymanie w ten sposób jednej, zbiorczej miary poziomu umysłu przypisywanego przez uczestniczki i uczestników Pikniku każdej z czterech robotycznych twarzy. Zgodnie z przewidywaniami, najwięcej zdolności umysłowych zdawał się mieć pierwszy robot, o wyglądzie niemal takim jak człowiek. Z drugiej strony najmniej zdolności
umysłowych przypisano czwartemu robotowi, który wyglądał najbardziej sztucznie. Gdzieś pomiędzy uplasowały się dwa roboty o wyglądzie będącym kombinacją wyglądu ludzkiego i „robotycznego”. Należy zaznaczyć, że wszystkie roboty odbierano jako posiadające ogólnie
niski poziom zdolności umysłowych – średnie były poniżej środka 7-punktowej skali, gdzie wyższe liczby oznaczały wyższy poziom umysłu (zobacz Wykres 1).

Wartość moralna
Na podstawie wyników wcześniejszych badań spodziewałyśmy się, że przypisywanie ludzkich zdolności umysłowych robotom będzie związane z przypisywaniem im wartości moralnej. Pokazowe badanie pozwoliło nam uzyskać taki sam efekt. Najbardziej ludzki robot otrzymał najwyższy status moralny, a oceny statusu były powiązane z ocenami zdolności umysłowych dla wszystkich czterech robotów.

Negatywne odczucia
Twarze, które zobaczyły osoby biorące udział w badaniu raczej nie wywołały negatywnych reakcji. Na Wykresie 3 widać jednak, że do drugiego robota podchodzono nieco sceptycznie w porównaniu do pozostałych robotów. Nie było to dla nas zaskoczeniem, wszak właśnie
drugi robot mógł być najtrudniejszy do zaklasyfikowania jako „na 100% robot” (na przykład z powodu ludzkiej powłoki skórnej).

Na koniec możemy dodać, że mimo że prezentowane tu średnie na pierwszy rzut oka są dość podobne, to te niewielkie różnice między nimi są istotne statystycznie. Oznacza to, że prawdopodobnie nie były dziełem przypadku, lecz odzwierciedlają systematyczne rozbieżności w reakcjach na twarze robotów, które uczestniczki i uczestnicy Pikniku zobaczyli w badaniu.

 

Wszystkim bardzo dziękujemy za udział w naszych pokazach!

Historia pokazuje, że nasz „krąg moralny” ciągle się rozszerza. Oznacza to, że coraz więcej otaczających nas bytów postrzegamy jako mające wartość same w sobie, a przez to prawo do istnienia w świecie na równych z ludźmi zasadach. Innymi słowy, przyznajemy im status moralny. Najpierw zorientowaliśmy się, że ludzie z innych regionów geograficznych mają taki sam status moralny, jak my. Od niedawna zwracamy uwagę na sytuację zwierząt. Czy to możliwe, że kiedyś otrzymają go maszyny, a konkretnie – roboty?

Posiadanie statusu moralnego łączy się z ważnymi korzyściami. Badania w dziedzinie psychologii pokazały, że ludzie nie tylko bardziej takie byty lubią i cenią, ale także nie chcą, by cierpiały i starają się chronić je przed krzywdą. W interakcjach, w których ktoś jest krzywdzony, zawsze jest też ktoś, kto krzywdzi. Tych, którzy specjalnie krzywdzą innych, potępiamy i uważamy za zasługujących na karę.

W tym pokazie wraz z najmłodszymi uczestniczkami i uczestnikami Pikniku zastanawialiśmy się, czy jesteśmy skłonni otoczyć opieką roboty? Czy pomoglibyśmy robotowi w potrzebie? Z drugiej strony, czy możemy wyobrazić sobie, że robot krzywdzi człowieka? I czy powinien wtedy ponieść konsekwencje swego czynu?

Uczestniczki i uczestnicy losowali przykład codziennego zachowania, a następnie rysowali, jak mogłaby wyglądać sytuacja, w której postępują tak wobec robota. Zachowania te były moralnie dobre, na przykład „pocieszyć kogoś jak jest smutny”, albo krzywdzące, na przykład
„zepchnąć kogoś ze schodów”. Potem wszyscy zostali poproszeni, by ocenić dane zachowanie i swoją reakcję na nie, zaznaczając odpowiednią gwiazdkę na pięciostopniowej skali:

  1. „Takie zachowanie wobec robota jest…” – BARDZO NIEMIŁE/BARDZO MIŁE
  2. „Zachowując się tak, czuję się…” – BARDZO ŹLE/BARDZO DOBRZE
  3. „Takie zachowanie zasługuje na…” – NAGANĘ/POCHWAŁĘ

W tej części pokazu udział wzięło 57 osób w wieku od 3 do 40 lat. Najwięcej osób miało między 7 a 13 lat. Wyniki pokazały, że uczestnicy i uczestniczki oceniali zachowania krzywdzące wobec robotów jako niemiłe i zasługujące na naganę oraz czuli się źle wyobrażając sobie siebie w opisanej roli. Zachowania wspierające z kolei – również bez zaskoczenia – oceniano jako miłe i zasługujące na pochwałę, a wyobrażając sobie siebie jako sprawców piknikowicze i piknikowiczki deklarowali, że czuli się dobrze. Co ciekawe, oceny zachowań wobec robotów nie były różne dla osób w różnym wieku ani nie różniły się dla dziewczynek/kobiet i chłopców/mężczyzn. Wszyscy uważali, że nawet wobec robotów niedobrze robić im coś dla nas niemiłego, a dobrze – coś miłego. Jak się wydaje, robota można skrzywdzić.

 

Wszystkim bardzo dziękujemy za udział w naszych pokazach!

Artykuły, na których opierałyśmy się przygotowując pokaz, dostępne są przez wyszukiwarkę Google Scholar.

Skala antropomorfizacji: Epley, N., Akalis, S., Waytz, A., & Cacioppo, J. T. (2008). Creating social connection through inferential reproduction: Loneliness and perceived agency in gadgets, gods, and greyhounds. Psychological Science, 19, 114-120.

Skala wartości moralnej: Loughnan, S., Pina, A., Vasquez, E. A., & Puvia, E. (2013). Sexual objectification increases rape victim blame and decreases perceived suffering. Psychology of Women Quarterly, 37, 455-461.

Skala negatywnych odczuć: Gray, K., & Wegner, D. M. (2012). Feeling robots and human zombies: Mind perception and the uncanny valley. Cognition, 125, 125-130.